BURSA - "Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” 27.08.2025 tarih, 32999 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
HUBUDER Yönetim Kurulu Üyesi Hikmet Özkan, yaptığı açıklamada, lisanslı depoculukta yeni dönem başladığını belirtti.
Ticaret Bakanlığınca lisanslı depolar ve yetkili sınıflandırıcılara yönelik yapılan denetim ve incelemelerin yeni kurulan "Denetim Kuruluşu"na geçeceğini, lisanslı depolara Türkiye Ürün İhtisas Borsasınca "Bilgi Sistemi" kurulacağını ve lisanslı depo işletmelerinin depolarına "Seviye Ölçme Sistemi" kurmak zorunda olacaklarını aktaran Özkan, ayrıca lisanslı depo teminat oranları ve teminat tarife dönemlerinin de değiştiğini bildirdi.
Özkan'ın yönetmelikle ilgili değerlendirmeleri şöyle:
"Bundan sonra Ticaret Bakanlığından lisanslı depo şirketi kuruluş izni alacaklar en baştan ya da şirket kuruluş izni verildikten sonra bir yıl içerisinde lisanslı depo yapılacak arsaya ait tapu veya kira sözleşmesini Ticaret Bakanlığına iletmesi ve kuruluş izni verildikten sonra iki yıl içerisinde tesisi tamamlayarak lisansa müracaat etmesi gerekiyor. Bence yerinde bir düzenleme oldu.
Bugüne kadar inceleme ve denetim işlemleri Ticaret Bakanlığınca yürütülürken bundan sonra Yönetmelikle kurulan “Denetim Kuruluşu” tarafından yürütülecek.
Denetim kuruluşunun yapısı “Sermayesinin en az yüzde 50’si kamu kurumu ve/veya kamu kurumu niteliğinde meslek üst kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşu ortaklığında olan denetim kuruluşunun yönetim kurulunda bakanlıktan ve Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğünden birer, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden üç temsilci yer alır” şeklinde tanımlanmış.
Madde içerisinde meslek kuruluşu denilmişse de yönetimi kurulunda TOBB’dan 3 temsilci yer alır denilerek bu kuruluşun TOBB bünyesinde kurulacağı açıkça ifade edilmiş.
Kuruluşa; lisanslı depo işletmeleri faaliyet izni, kapasite artırımı, lisans yenileme incelemeleri, lisanslı depoların belirli aralıklarla kontrolü, lisanslı depodan teslim alınan ürün analizlerinin doğruluğunu ve ürün muhafaza şartlarının korunup korunmadığını kontrolü, tespit ettiği adli veya idari yaptırım gerektiren hususları yazılı olarak Bakanlığa bildirmek gibi çok önemli görevler verilmiş.
Denetim Kuruluşu yaptığı hizmetler karşılığında önceden belirlenmiş ve Ticaret Bakanlığınca onaylanmış ücret tarifesine göre lisanslı depolardan ücret talep edecek.
Bence Denetim Kuruluşunca lisanslı depodan tahsil edilecek hizmet bedeline denetçilerin ulaşım, konaklama, iaşe gibi tüm ücretler dahil edilmeli, denetçiler lisanslı depo ve yetkili sınıflandırıcılardan bağımsız her türlü gideri kendileri yapmalıdırlar.
Denetim kuruluşu bünyesindeki denetçilerin denetimlerinde bakacağı konular “İnceleme Rehberi”nde açık seçik belirtilmeli, lisanslı depolar da bu rehbere göre tüm tesisi teknik ve idari yönden hazırlamalı, denetçiler lisanslı depoya bildireceği veya isteyeceği eksikliği rehbere veya yazılı bir maddeye dayandırmalı, denetçi keyfiyeti olmamalıdır diye düşünüyorum.
Ayrıca lisanslı depo faaliyetlerinin elektronik ortamda takip ve kontrolünün sağlanması amacıyla Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) tarafından “Lisanslı Depo Bilgi Sistemi” kurulacak, sistemin kurulumu ve işletimine ilişkin giderler Borsa tarafından lisanslı depolardan tahsil edilecek.
Bilgi sistemi devreye alındıktan sonra iki ay içerisinde lisanslı depolar ve yetkili sınıflandırıcılar sistemin gerekliliklerine yerine getirmek zorundalar.
Önemli diğer bir husus da lisanslı depolardaki ürünlerin miktarının tespitine yönelik “Seviye Ölçüm Sistemi”nin kurulacak olmasıdır. Bu sistemle ilgili teknik kriterler Bakanlıkça yayınlanacak ve yayınlandıktan sonra altı ay içerisinde lisanslı depolar sistemin kurulumunu yapacaklar.
Lisanslı depo teminatı tesisler ile tesislerin yer aldığı taşınmazın lisanslı depoya ait olması şartıyla kapasitenin % 15’i olarak korunmuş. Ancak tesisler ile taşınmaz Tazmin Fonuna verilen rehin hariç olmak üzere kiralık veya ipotek verilmiş olması halinde teminat oranı % 22,5 olarak uygulanacak. Bu durumda olanlar altı aya kadar teminatlarını güncellemeleri gerekiyor.
Lisans alırken tesise ait “Yapı Ruhsatı” nın da bundan sonra istenecek olması önemli bir detay.
İç Ticaret Genel Müdürlüğü bünyesindeki bir daire başkanlığının bugüne kadar tüm mevzuat, idari ve teknik işleri lisanslı depolara mali bir yük getirmeksizin yürütebilmiş olması olağanüstü. Bu kadar büyüyen bir sektörü bu şekilde sürdürebilir kılmanın mümkün olmadığı belliydi. Yeni duruma göre Bakanlık iş yükü azalırken doğal olarak yeni bir iş alanı oluşturdu, Denetim kuruluşu bünyesinde çalışacak “Lisanslı Depo Denetçisi”. Denetçilerin en az dört yıllık lisans düzeyinde eğitim veren üniversitelerden mezun olmaları veya Kamu kuruluşlarının lisanslı depoculuk alanında faaliyet gösteren birimlerinde en az 3 yıl görev yapmış ve lisans düzeyinde üniversite mezunu olmaları yanında açılacak eğitimlere katılarak sınavlarda başarılı olmaları gerekiyor. İlgilenenlere duyurulur.
Sonuç olarak lisanslı depolardaki denetim, kontrol ve incelemeler bundan sonra Ticaret Bakanlığı yerine TOBB bünyesinde kurulacak Denetim Kuruluşunca yapılacak. Denetim kuruluşu hizmet bedeli, bilgi sistemi ve seviye ölçüm sistemi kurulumu, teminat artışıyla lisanslı depoların yatırım ve işletme giderleri artarken, yeni iş alanları açılıyor diyebiliriz.
Bu düzenlemeler inşallah lisanslı depoculuğun gelişmesine, güvenilirliğine, sürdürülebilirliğine vesile olur."
Yorumlar
Kalan Karakter: