ANKARA - Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), tarım sektöründe adı geçen terimlerin anlamlarını içeren "Tigem Sözlük"ü yayınladı.
Sözlükte, at, hayvancılık, bitkisel üretim, tarım aletleri ve sulama teknikleri konularında onlarca terimin anlamı bulunuyor.
Aşağıda bazı terimler ve anlamları kısaca aktarıldı. Sözlüğün tamamına www.tigem.gov.tr adresinden ulaşılabilir.
Safkan Arap atı yetiştiriciliği teknik terimleri ve anlamları şöyle:
ABRAŞ: Atın burun ucunda, burun delikleri ve dudaklarına doğru görülen ağarmalar.
AT: Atgillerden; binme, yük çekme, taşıma vb. hizmetlerde kullanılan tek tırnaklı hayvan.
AYGIR: Erkek at
DAMIZLIK AT: Irk karakterlerini en iyi şekilde yansıtan ve üretimde kullanılan at
DAMIZLIK BELGESİ: Bakanlıkça damızlık olarak kullanılması uygun görülen atlara verilen resmi belge
DİZGİN: Atı yönlendirmek için kullanılan kayış
DON : Atın vücudunu kaplayan kılların genel rengi.
DÖRTNAL : Atın en hızlı koşma biçimi.
ELİT TAY : Üstün niteliklere sahip, performansı yüksek tay.
EŞKAL : Atın dış görünüşü ve ayırt edici nişaneleri.
EYER : Ata binmek için sırtına yerleştirilen oturma aracı.
GEM : Atın ağzına takılan yönlendirme aparatı.
HARA : Atların yetiştirildiği ve barındırıldığı tesis.
ISLAH : Irk özelliklerini korumak ve geliştirmek amacıyla yapılan çalışmalar.
İĞDİŞ : Aşım yapamayacak duruma getirilmiş erkek at.
KAŞAĞI : At tımarlamada kullanılan metal araç.
KISRAK : Dişi at.
KIZGINLIK : Kısrağın çiftleşmeye hazır olduğu dönem.
KUSKUN : Eyerin sabitlenmesini sağlayan alt kayış.
LONJ : Atın daire çizerek çalıştırılması yöntemi.
MANEJ : At eğitimi ve çalıştırılması için düzenlenmiş alan.
PADOK : Hayvanların serbest dolaştığı çevrili alan.
PEDİGRİ : Safkan atın soy ve kimlik bilgilerini gösteren belge.
RAHVAN : Atın rahat ve sarsıntısız koşma biçimi.
REFORME AT : Damızlık veya yarış amacıyla kullanılmayan at.
SELEKSİYON : Üstün özellikli bireylerin seçilmesi.
SIFAT : Kısrağın doğal veya suni yöntemle tohumlanması.
SOY KÜTÜĞÜ : Atın soy bilgilerini içeren resmî kayıt sistemi.
TAVLA : At ahırı.
TAY : Üç yaşına kadar olan at yavrusu.
TIMAR : Atın temizlenmesi ve bakım işlemleri.
TIRIS : İki zamanlı koşu yürüyüşü.
TOHUMLAMA MEVSİMİ : Kısrakların tohumlanabildiği dönem.
ÜZENGİ : Ata binmede ayağın yerleştirildiği metal halka.
- Bitkisel üretim terimleri
ABRAŞ : Bitki yapraklarında görülen düzensiz renk açılmaları.
ARAZİ VARLIĞI : Bir işletmenin sahip olduğu toplam tarım alanı.
BİTKİ ISLAHI : Bitki çeşitlerinin genetik özelliklerini geliştirme çalışmaları.
BİYOGÜVENLİK : Zararlı organizmalara karşı alınan koruyucu önlemler.
CAN SUYU : Yeni dikilen fide veya fidanlara verilen ilk sulama.
ÇEŞİT : Belirgin özellikleriyle diğerlerinden ayrılan bitki grubu.
DOĞRUDAN EKİM : Toprak işlenmeden yapılan ekim yöntemi.
EKİM NORMU : Birim alana atılması gereken tohum miktarı.
ELİT TOHUMLUK : En saf ve en üst düzey çoğaltım materyali.
GENOTİP : Canlının genetik yapısı.
İYİ TARIM UYGULAMALARI : Çevre ve insan sağlığını gözeten üretim sistemi.
ORİJİNAL TOHUMLUK : Islahçı tarafından üretilen saf tohumluk.
SELEKSİYON : Üstün özellikli bitkilerin seçilmesi.
SERTİFİKALI TOHUMLUK : Standartlara uygunluğu belgelenmiş tohumluk.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM : Doğal kaynakları koruyarak yapılan tarım.
TOHUM : Bitkinin üremesini sağlayan canlı yapı.
TOHUMLUK : Üretimde kullanılmak üzere ayrılmış çoğaltım materyali.
TOHUMLUK SERTİFİKASYONU : Tohumluğun kalite ve saflık kontrolü süreci.
- Hayvancılık terimleri
BESİ HAYVANCILIĞI : Et üretimine yönelik hayvancılık faaliyeti.
BİYOGÜVENLİK : Hayvan hastalıklarına karşı alınan koruyucu önlemler.
DAMIZLIK HAYVAN : Üreme amacıyla kullanılan sağlıklı ve verimli hayvan.
GENOTİP : Hayvanın genetik özellikleri.
HAYVAN ISLAHI : Hayvanların verim ve kalite özelliklerini geliştirme çalışmaları.
HİBRİT : Farklı ırkların melezlenmesiyle elde edilen hayvan.
IRK : Aynı tür içinde genetik olarak benzer özellikler taşıyan grup.
KARANTİNA : Hastalık yayılmasını önlemek için izolasyon süreci.
MERA HAYVANCILIĞI : Hayvanların merada yetiştirildiği sistem.
SUNİ TOHUMLAMA : Dişi hayvana insan eliyle sperm verilmesi.
SÜRÜ : Birlikte yetiştirilen hayvan topluluğu.
TELEFAT : Hastalık veya afet sonucu meydana gelen hayvan kayıpları.
- Tarım Makineleri ve Mekanizasyon Terimleri
ADBLUE : Dizel motorlarda emisyonu azaltan sıvı.
BALYA MAKİNESİ : Ot ve sapı balya hâline getiren makine.
BİÇERDÖVER : Hasat ve harmanı aynı anda yapan makine.
DİP KAZAN : Toprağın alt tabakasını işleyen alet.
DİSKLİ TIRMIK : Toprağı parçalayan ve düzelten makine.
İKİLEME : Tarlanın ikinci kez işlenmesi.
KAZAYAĞI : Toprak kabartma ve havalandırma aleti.
KUYRUK MİLİ : Traktörden makineye güç ileten mil.
PULLUK : Toprağı sürmekte kullanılan tarım aleti.
RÖMORK : Traktörle çekilen taşıma aracı.
TRAKTÖR : Tarımsal işlerde kullanılan motorlu çekiş aracı.
- Sulama terimleri
AKİFER : Yer altı suyunu tutan geçirgen tabaka.
CAZİBELİ SULAMA : Su kaynağının eğimle iletildiği sulama yöntemi.
CENTER PİVOT : Dairesel hareketle sulama yapan sistem.
DAMLA SULAMA : Suyun bitki köküne damla damla verilmesi yöntemi.
DEBİ : Birim zamanda geçen su miktarı.
DRENAJ : Fazla suyun araziden uzaklaştırılması sistemi.
HİDRANT : Basınçlı sulama suyu alma noktası.
LİMNİGRAF : Su seviyesini sürekli ölçen ve kullanıcı tarafından belirlenen zaman aralıklarında verilerine kayıt eden cihaz.
SPRİNK : Yağmurlama sulama aparatı.
SU KUYUSU : Yer altı suyunun çıkarıldığı yapı
TABAN SUYU: Yeraltında geçirimsiz bir tabaka üzerindeki geçirimli bir tabaka içinde belirli bir seviyeye kadar birikmiş bulunan yeraltı suyu.
YAĞMURLAMA SULAMA: Suyun doğal yağışa benzer biçimde toprak yüzeyine serpilmesiyle uygulanan sistem
Yorumlar
Kalan Karakter: